Nihai Gerçek Faydalanıcı Kimdir? Hayatın Şüpheli Yüzleri Üzerine Bir Gözlem
İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşındayım ve her şeyin sonunda hayatı sorgulayan bir adam oldum. Bu yaşa kadar geldim, ama hala bazı sorular var ki, “bunu kim kazandı?” diyorsunuz. Aslında belki de ben, bütün bu soru işaretlerinin peşinden gitmekten keyif alıyorum. Bugünlerde kafama takılan bir soru var: Nihai gerçek faydalanıcı kimdir? Yani, biz bu dünyada bir şeyler yapıyoruz, bir yerlere çabalıyoruz, ama sonunda bu oyunu kim kazanıyor? Hadi, gelin bunu biraz eğlenceli bir şekilde, biraz da derinlemesine inceleyelim.
Bir Çamaşır Makinesi ve Nihai Gerçek Faydalanıcı
Bunun üzerine ciddi düşünürken, geçen gün çamaşır makinesiyle olan ilişkimi gözden geçirdim. Normalde insan, çamaşır makinesini düşündüğünde çok derin bir anlam çıkarmaz ama ben çıkarıyorum. Niye mi? Çünkü her zaman olduğu gibi “Kim faydalanıyor?” sorusu kafamı kurcalıyor. Şimdi, bir düşünün: Çamaşır makinesi orada, yükünü alıyor, çalışıyor, dönerken suyu tüketiyor, elektriği harcıyor… Ama sonunda kim kazançlı çıkıyor?
Çamaşır Makinesi: “Evet, ben çalıştım. Ama sonunda temizlik bana kaldı. Beni hiç takmıyorlar, sadece açıp kapatıyorlar. Ve sonra o koku… Allahım o kokudan başka kimse faydalanıyor mu?”
Ben (İç sesim): “Hımm, o zaman ben mi faydalanıyorum? Ama ben, yalnızca yeni temiz kokan çamaşırları alıp giyiyorum… O zaman… ya da belki de yine bu işin sonunda, kimse mutlu olmuyor ve her şeyin kazananı başka biri. Anlayamadım.”
Gerçekten de çamaşır makinesi, tüm bu temizlik işlerini yapıp ama sonunda hiç teşekkür edilmeden bir kenara atılıyor. Peki ama kim faydalanıyor? Gerçekten o kadar derin bir soru ki, basit bir çamaşır makinesinin içine bile giremeyiz. Ama kim faydalanıyor? sorusu burada tam olarak neyi ifade ediyor, bir bakalım.
Kapitalizm ve Nihai Gerçek Faydalanıcı
Hadi, çamaşır makinesiyle işimiz tamam. Şimdi biraz daha büyütelim konuyu, biraz da derinlemesine düşünelim. Kapitalizm… Evet, kapitalizmi bir kenara bırakıp “hayır, sen bunu ne alaka” demeyin. Çünkü burada da sorumuz aynı: Nihai gerçek faydalanıcı kimdir? Kapitalizmde herkes çalışıyor, bir şeyler üretiyor, bir şeyler satıyor. Ama işin sonunda kazanan kim?
Bir iş yerinde patron: “Beni çok seviyorsunuz, değil mi? Sizin için en iyisini yapıyorum, çok çalışmamızı istiyorum.”
Çalışan: “Yani evet, patron, senin için çalışıyoruz. Ama bu kadar mesaiyi neden senin cebine koyuyorsak, biz de daha fazla alabilir miyiz? Neyse, kazanmak için çalışıyorum. Sonuçta işim…”
Patron (iç sesinde): “Hehe, ben kazandım ama. İşçilerin ne dediği ne ki!”
Yani evet, Nihai gerçek faydalanıcı kimdir? sorusu, aslında bu kapitalist sistemin tam ortasında sıkışıp kalmış durumda. Burada kim faydalanıyor? Belki de, çalışanlar değil, patronlar. Çünkü sistemi sadece görünürde işlerken, aslında kazanan hep onlar oluyor. Sistem sadece bir görünüşten ibaret, ya da belki de bazı yerlerde aslında hiç kimse kazanıyor da olabilir, biz sadece birer figüran olabiliriz.
Aşk ve İlişkiler: Gerçek Kazanan Kim?
Daha önce “aşk” hakkında birkaç yazı yazmıştım ama şimdi konuyu biraz farklı ele alalım: Aşk ilişkilerinde de hep Nihai gerçek faydalanıcı kimdir? sorusunu soruyorum. Hani, bir ilişkiye girersiniz, çok seversiniz, sonra işler birden bozulur. Ama en sonunda, sevgiliniz veya partnerinizin hâlâ rahat rahat hayatına devam ettiğini görürsünüz. O zaman sorum şu: Gerçekten kazanan kim?
BİR İLİŞKİ:
“Ben sana her şeyi verdim, tüm kalbimi sana sundum. Ama şimdi bak, hala işlerine devam ediyorsun.”
BİRİNCİ SEVGİLİ:
“Sadece biraz nefes almama izin ver. İkimiz de yorulduk.”
BEN (iç sesim):
“Haa, gerçekten rahat nefes alıyorsun. Yani ben? Sadece seni bekliyorum ve işte… bu şarkılar var…”
Sonunda fark ediyorum ki, belki de bir ilişkiyi sürdüren en büyük kazanan, başkası değil de kendi benliğiniz. Çünkü bazen ilişkiler, iki kişi arasındaki güç dengesine dönüşür ve sürekli olarak kazanan, sadece hayatta kalma sanatını öğrenen kişi olabilir. İşin sonunda, belki de biz, aslında bazen aşkın tam anlamıyla Nihai gerçek faydalanıcısı olmuyoruz.
Teknoloji ve Nihai Gerçek Faydalanıcı
Şimdi başka bir alana geçelim: Teknoloji! Hepimiz telefonlarımıza bağımlıyız. Gelişen teknolojiyle birlikte, her şey daha da dijitalleşiyor. Ama bir soru var: Bu teknolojiyi üretenler, bizlere sürekli yeni cihazlar sunanlar, gerçek kazanan mı?
TEKNOLOJİ:
“Evet, ben seni bağladım! Ama unutma, sen her şeyin içinde kayboluyorsun, ben seni sürekli satmaya devam edeceğim.”
BEN (iç sesim):
“Gerçekten mi? Hem bağımlıyım hem de kazanan kim?”
Evet, teknoloji bu kadar güçlü ve hayatımızda o kadar merkezi bir yer tutuyor ki, sanki biz teknolojiye hizmet ediyoruz. Ama nihayetinde, kazanan kim? Cihazları üretenler mi? Yoksa onlara sürekli bağımlı hale gelen bizler mi? Teknoloji ve kapitalizm birleştiğinde, aslında sorunun yanıtı oldukça belirgin: Nihai gerçek faydalanıcılar, genellikle en çok parayı kazananlar oluyor. Teknoloji geliştiricilerinin, bizleri her an ulaşılabilir hale getirmek adına sürekli yeni özellikler ve güncellemeler sunmasının amacı da burada gizli. Teknolojik bağımlılığımızda nihai kazanan, hâlâ üreticiler.
Sonuç: Kim Faydalanıyor?
Sonuç olarak, Nihai gerçek faydalanıcı kimdir? sorusu aslında tüm hayatımıza bir yansıma. Çamaşır makinesinden tutun da, kapitalizme, aşka ve teknolojiyi ele alırken, fark ettim ki her alanda aslında “kazanan” kişiyi veya kişileri tanımlamak zor. Hayat bazen bir oyun gibi ama kimse gerçek kazananı tam olarak bilemiyor.
Belki de gerçek kazanan, hayatın karmaşasını, bilinmezliğini, inişli çıkışlı yolculuğunu kabul eden kişiler. Çünkü her şeye rağmen, bir şekilde kazanıyorlar. O zaman, belki de biz… Asıl kazananlar olabiliriz, kim bilir?